|
|
| Giáo sư Phạm Vĩnh Cư và cuộc truy tìm một bài thơ kỳ lạ |
| Thứ tư, 19/11/2008, 13:08 GMT+7 |
|
Vào khoảng tháng 5 năm 1952, tôi, Phạm Vĩnh Cư, lúc đó chưa đầy 10 tuổi, được thân phụ Phạm Trọng Nhu, một cán bộ cách mạng đã qua đời cũng trong năm ấy, đọc cho nghe một bài thơi đã gây cho tôi ấn tượng mạnh đến nỗi bây giờ, sau gần 60 năm, tôi vẫn nhớ nó gần như nguyên vẹn. Là nhà nghiên cứu văn học (tuy không chuyên về văn học nước nhà), tôi đã hơn một lần tìm trong các tập thơ ca cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, nhưng không thấy ở đâu bài thơ này. Cho nên đến giờ tôi vẫn chưa biết ai là tác giả của nó, Có điều chắc chắn, đó không phải là cha tôi (một người cũng làm thơ), bởi vì sau khi đọc cho tôi nghe ba lần bài thơ ấy, cha tôi nói với tôi: "Bài thơ này hay đáy con ạ, nhưng bố không thích câu cuối cùng, ác quá". Chỉ lớn lên, tôi mới hiểu hết ý tứ bài thơ cùng với ý kiến của cha tôi. Thỉnh thoảng tôi có đọc cho bạn bè yêu văn chương nghe bài thơ này với một câu hỏi lặp đi lặp lại: "Ai là tác giả của nó?", nhưng chưa nhận được câu trả lời.
|
|
Nay tôi chép lại bài thơ như tôi nhớ nó, xin được đăng báo, với kỳ vọng cuối cùng sẽ có người cho tôi biết tên tuổi và thân thế của tác giả một thi phẩm mà cùng với những lời bình của cha tôi, đã ảnh hưởng sâu xa đến cuộc đời tôi. Tôi sẽ vô cùng biết ơn.
Nhan đề bài thơ để trong ngoặc đơn vuông là do tôi đặt. Những từ và dòng thơ không còn nhớ được đánh dấu chấm chấm. Những từ nhớ mang máng in nghiêng kèm theo dấu hỏi trong ngoặc đơn tròn.
Hà Nội, 26 tháng 9 năm 2008.
Phạm Vĩnh Cư
|
[ THƯ ĐOẠN TUYỆT]
Đọc mấy lời trong thư cha phủ dụ Hạt lệ con hoen ố mảnh nhung y. Nhớ ngày nào con cất bước ra đi, Trong quá khứ con gây nhiều kiêu hãnh.
 |
|
Kìa lưỡi kiếm máu kẻ thù còn dính Mà anh hùng ghẻ lạnh với hư vinh. Trong phong ba lừng lẫy bóng nghê kình, Ham mồi béo hiến mình cho ngư phủ. Chốn rừng thẳm tung hoành con mãnh hổ .......................................... Bả vinh hoa làm mất cả linh hồn Nhưng nào chuyển được lòng son dạ sắt. Núi Hồng Lĩnh còn mịt mù u uất, Sông Nhị Hà còn chứa chất hờn căm, Thì đời con là của cả giang san, Dù nguy khốn gian nan đâu xá kể. Nào những lúc cha vui vầy vị kỷ Là khi con rầu rĩ với non sông, Đêm đông trường cha đệm gấm chăn bông, Chốn rừng thẳm con nằm chông nếm mật. Cha hít thở những hương trầm thơm ngát, Pha lẫn mùi máu thịt của muôn dân, Thì mũi con ngạt thở bởi khô khan, Nghe khản tiếng hồn oan bao thảm cảnh. Cha ngực đầy mề đay kim khánh Trên mình con lấp lánh áo lông cừu (?) Cha say mê những thiếu nữ yêu kiều, Con tận tụy với tình yêu đất nước. Nghĩa là cha đem hết tài năng trí óc Mưu vinh thân là mục đích cuối cùng, Thì con đem xương trắng với máu hồng Để vun đắp non sông là chí nguyện. Cha con ta đó là hai trận tuyến, Cha một đường con lại bước một đường. Thôi từ nay xin hết chữ cương thường, Con đặt xuống để thờ riêng đất nước. Buổi đoàn viên thôi cha đừng mong ước, Cuộc hội đàm là đại bác với thần công. Bức thư đây là bức cuối cùng, Cha cũng chỉ là cha trong dĩ vãng. Thôi dừng bút để cho tình gián đoạn, Để cho trời kết án kẻ gian phi. Lưỡi gươm trần tuốt sẵn để chờ khi... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|