|
Hồ sơ không cánh mà bay
Không khí những ngày đó ở hành lang Leconfield House, trên đường phố Curzon thật sinh động khi tôi vào vai thợ hàn, thợ may, binh lính, điệp viên và không khí đó thường diễn ra ở hành lang dẫn vào căn phòng nhỏ tôi ở chung với anh bạn đồng nghiệp mà tôi gọi là Arthur. Trong trí nhớ của tôi, nó thật yên tĩnh, với rất nhiều dấu chân đi qua. Đó là công việc trong nhà đầu tiên của tôi.
|
|
|
Nguồn ảnh : i43.photobucket.com
| Arthur là một người chuyên bàn giấy ở một trường học cũ của M15: tỉ mỉ, không ưa mạo hiểm, trung thành với giờ giấc hành chính và không có tham vọng trở thành người không phải là anh ta. Anh có vẻ gì đó như là một thủ thư tự phụ về mình. Với mái tóc hoa râm phủ dày hai bên, cặp kính không vành, với dáng vẻ lăng xăng và vội vã, thi thoảng anh ta hưm hừm tỏ vẻ không bằng lòng, có khi lại tặc lưỡi khó chịu, anh ta luôn bận rộn và không bao giờ ăn trưa mất một giờ. Đó là lý do vì sao nhân viên Sở nội vụ khẳng định anh ta là một điệp viên của Nga.
Họ kết luận giờ ăn trưa là lúc Arthur sao chụp các tài liệu mật cho nước Nga. Vấn đề là anh ta làm gì với chúng? 50 và nhiều hơn, những cặp tài liệu tối mật dày hàng ngàn trang đã được Phòng đăng ký sổ sách đưa qua tay anh ta trong suốt hơn 2 tháng qua. Không có cái gì được gửi lại, chúng đã bị lộ.
Liệu Arthur có mượn những hồ sơ này không, hy vọng chúng sẽ được trả lại trước khi một ai đó phát hiện ra chúng bị biến mất. Khó khăn trong việc sao chụp những tài liệu bí mật trên có vẻ đang khiến anh ta nản chí. Bao nhiều bức ảnh có thể chụp vào giờ ăn trưa, thậm chí bằng cách chạy đua bằng môtô? Một cặp tài liệu có thể biến thành hàng chục cuốn sách hoặc nhiều hơn. Mỗi cặp dày hàng trăm trang. Hay là anh ta đã đưa chúng ra khỏi toà nhà?
Vào những ngày thứ 6 và thứ 2, một số nhân viên của M.I.5 mang vali ra khỏi tòa nhà để làm việc vào cuối tuần ở ngoài London. Có phải Arthur đã lén lút đưa hồ sơ ra ngoài bằng chiếc vali cuối tuần của anh ấy không? Có phải sức ép từ những đại diện của Cục tình báo Nga, ở những căn hộ bẩn thỉu thuộc phía Đông London trong bóng tối, còn thiếu những bức ảnh của anh ta chụp chăng?
Khi số lượng hồ sơ mất tích cứ tăng lên, Arthur bị triệu tập lên tầng 5 để tường trình. Những câu trả lời của anh ta không thay đổi: Đúng, anh ta đã từng làm việc với những cặp tài liệu đã mất và đã trả chúng lại cho văn phòng lưu trữ. Nếu chúng mất tích, thì đó không phải lỗi của văn phòng lưu giữ hay của nhân viên trông coi khi chuyển giao. Đó cũng không phải lỗi của Arthur.
Lời phủ nhận của anh ta khiến tôi lo lắng cho mình. Nếu Arthur không phải là một điệp viên thì người đó phải là tôi. Tôi đã rút những tập hồ sơ từ ngăn kéo của anh ấy. Người phụ trách phòng nhân sự đã gửi cho tôi. Tôi đã thích thú với những tháng đầu tiên làm nhiệm vụ như thế nào? Tôi có gặp rắc rối về vấn đề tiền hay không? Vấn đề hôn nhân vẫn ổn chứ? Tửu lượng của tôi như thế nào? Anh ta sẵn sàng là người đỡ đầu cho tôi. Giống như Arthur, tôi phủ nhận việc trả lại các hồ sơ.
Trên bàn làm việc ở M.I.5 có những chiếc tủ cá nhân bằng thép trong các phòng. Nếu bạn rời phòng trong giờ làm việc, bạn phải cất giữ giấy tờ trong tủ và giữ chìa khoá. Một hôm vào lúc giữa buổi sáng, 2 người đàn ông trong bộ áo choàng thợ thủ công, đồng phục của đội nhân viên Sở nội vụ chúng tôi, bước vào phòng và yêu cầu Arthur trao chìa khoá tủ của anh. Không ngẩng đầu lên, Arthur bỏ tay vào túi áo vét màu xám sáng của mình, trao chìa khoá cho họ, và tiếp tục làm việc. Chiếc tủ sắt của anh ta lèn chặt các tập tài liệu đã mất. Nhưng Arthur không bận tâm tới tài liệu, cũng không bận tâm tới những người đàn ông mặc áo khoác nâu đang đứng há hốc mồm nhìn vào đống tài liệu. Anh ta vẫn để hồ sơ trên bàn làm việc, chỉ xoay chiều những trang giấy.
Arthur và tôi đều là chiến binh. Arthur là người đầy kinh nghiệm còn tôi đang học việc. Công việc của chúng tôi là tìm bắt hàng loạt người có liên quan để thu được những thông tin bí mật và đặt câu hỏi đầu tiên là liệu họ có được phép có nó hay không, điều tra, hoặc tìm cách chuyển sang công việc ít nhạy cảm hơn.
 |
|
Nguồn ảnh : thugian.com.vn
|
Thế giới hoang tưởng của Arthur
Cũng như A.I.O, Arthur rất cô độc, sống cuộc sống vô gia cư như tôi từng biết. Một buổi tối như thường lệ, Arthur kể cho tôi nghe một câu chuyện đáng sợ. Một tháng trước khi tôi tham gia vào đường dây của anh ta, anh ta được phái tới New York để liên lạc với cục điều tra liên bang Mỹ FBI . Ở New York, Arthur cho biết anh ta đã bị FBI theo dõi, không chỉ một lần mà hàng ngày. Anh ta đã so sánh sự thử thách đó như một cách tra tấn tâm lý và anh ta đã không dám đảm bảo rằng mình còn sống mà trở về bình yên.
Mối tối khi anh trở về khách sạn Manhattan sau một ngày đi liên hệ, anh phát hiện ra rằng mình lại bị chuyến tới một tầng khác. Anh cho biết không ai trong khách sạn thừa nhận việc này. Khi anh lịch sự hỏi lễ tân về chìa khoá phòng, nhân viên phục vụ cười, lắc đầu và nói rằng anh đã nhầm số, nhưng đây là chìa khoá đúng, thưa ngài. Vì vậy thay vì tầng 5, nơi anh ngủ vào tối hôm trước, anh nhận ra rằng anh đang ở tầng thứ 8 hay thứ 18, hay là 28, bởi kích cỡ phòng bao giờ cũng giống nhau và không gian cũng như nhau, rồi màn cửa cũng như nhau, rồi cả giá đỡ, khăn trải giường cũng vậy. Nhưng tầng thì phải luôn khác nhau. Đêm, từng đêm qua.
Không có ký hiệu bên ngoài, Arthur khẳng định như vậy và chăm chú nhìn chiếc cốc. Tầng nhà đã bị đổi, nhưng căn phòng thì không. Mỗi lần như vậy, quần áo vét của anh, áo sơ mi, quần soóc và quần áo lót đều được sắp xếp như căn phòng cũ. Trong phòng tắm cũng vậy, dao cạo, bàn chải cạo râu, rồi kem đánh răng… Anh ta là một người đàn ông ngăn nắp, tôi biết vậy. Một sự thay đổi nhỏ cũng không qua được mắt anh ta, và không chỉ có một lần. Chỉ FBI có thể sắp đặt một việc như thế.
Tôi hỏi Arthur liệu anh đã thăm dò động thái của FBI về tất cả những chuyện rắc rối này hay chưa, Arthur cho biết anh ta đã rất lưu ý đến việc đặt ra câu hỏi. Kết luận của anh là Cục tình báo đã gây sức ép đối với anh, sau đó chờ xem anh phản ứng như thế nào và tìm hiểu xem anh liên hệ với người nào.
“Họ đang cố gắng bắt tôi lộ diện” anh giải thích với chiếc cốc của mình
Sao họ lại muốn làm như vậy? Tôi hỏi.
Bởi trong trường hợp bị xét hỏi, anh ta sẽ có cách đối phó, anh nói : Người giữ hồ sơ là người có cảm tình với cộng sản từ thời đi học nhưng Arthur chỉ mới bị nghi ngờ nên họ chưa buộc tội. Anh ta tự hỏi trong khi nhớ lại và không biết liệu anh ta đã đi quá xa hay không, thậm chí đi cùng họ.
 |
|
Nguồn ảnh : itgatevn.com
|
Vào những năm 1950, bạn phải mất rất nhiều thời gian để khuyên nhủ một người bạn mang các vấn đề của anh ta tới bác sĩ tâm lí, như thể là anh ta gấp đôi tuổi bạn và bạn chỉ là một người thực tập cùng làm việc trong một văn phòng với anh ta 5 ngày trong một tuần. Và nếu một nhân viên cảm thấy cần phải đến gặp bác sĩ tâm lí thì trước tiên anh ta sẽ phải đến khám một bác sĩ tâm lí đã được Cục thông qua, điều đó đồng nghĩa với việc bạn thông báo với lãnh đạo M.15 rằng bạn đang có vấn đề về thần kinh.
Tôi hi vọng bệnh hoang tưởng của Arthur sẽ được bỏ qua nhưng không phải như vậy. Khi A.I.O. đơn độc trong sự tồn tại bị bỏ quên và tự biến mình thành một hiệp sĩ gan dạ, thì Arthur lại tự biến mình thành một nạn nhân bị chính anh ta săn đuổi. Trong thế giới hoang tưởng của chúng tôi, người đánh giá nguy cơ về an ninh đã trở thành người nguy hiểm cho chính anh ta. Và sau khi quyết định điều đó, anh ta chỉ có một cách duy nhất là ngừng viết tên mình lên mọi thứ. Anh ta cất giữ cẩn thận mọi thứ ở nơi mà ngay cả FBI cũng không thể tìm thấy, và thế là anh ta được an toàn.
Con virut của những điệp viên điên rồ không trừ một trường hợp riêng nào. Nó len lỏi trong cả tổ chức chung của nó. Nó là sản phẩm của một nền công nghiệp phát triển. Nó có chữa được bằng tay không? Tôi hoài nghi điều này. Hầu hết con người của thế giới thực được chỉ định để trông coi các hoạt động ma quỷ, xoay viên đất sét trong bàn tay họ. Lòng trung thành của các điệp viên rất khó nắm bắt, được kích động bởi những tưởng tượng tôn giáo nửa vời. Họ là những người được che chở bởi ý thức hệ của đất nước chúng ta. Các ngân hàng và định chế tài chính có thể sụp đổ, nền kinh tế của chúng ta có thể xuống dốc, hệ thống đường sắt, đường bộ của chúng ta có thể bị phá huỷ, thời đại hoàng kim của chúng ta là trò cười, chi phí nhiên liệu, điện, nước tăng lên hàng tuần, nhưng những điệp viên của chúng ta đều tránh khỏi.
Đừng bận tâm rằng bao nhiêu lần họ du hành dưới cái vỏ bọc và để lại con dao găm trên con tàu tới Tonbridge, những điệp viên không thể mắc sai lầm.
Đàn ông là những người thường hay chỉ trích. Những người phụ nữ thông thái có mặt khi soạn thảo tập hồ sơ về Iraq, biện minh cho việc người Anh liên quan đến cuộc chiến Iraq và được biết đến như tập hồ sơ của Dodgy hay không? Nếu như vậy, họ đã bị đánh bại bởi những người đàn ông điên rồ, những người không chỉ đơn thuần đánh cắp lời văn ở một bài báo đã cũ 5 tháng từ một tạp chí học thuật trừu tượng; họ hoàn toàn tin tưởng, tin vào sự ngạo mạn của họ và sự ngu dốt của thế giới thực, thế giới mà họ có thể thoát khỏi nó. Đó là một chút an nhàn, nhưng hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc thưởng phạt của chính phủ hiện thời. Những nhân vật chính sáng tạo ra tập hồ sơ đó lẽ ra được đề cử trở thành cục trưởng Cục mật vụ của chúng ta. Tất cả đó là sự khô cứng được truyền tải trong viễn tưởng, hay là dành cho tôi. Tôi đã từng thử nghiệm điều đó cách đây đã lâu trong tác phẩm “ Cuộc chiến gương soi” và các độc giả đã căm ghét tôi. Tôi chiêm nghiệm lần nữa trong tác phẩm “ Người thợ may của Panama”, dưới dạng một vở hài kịch và tôi đã ít nhiều được tha thứ. Vấn đề là ở chỗ độc giả, giống như công chúng mà anh ta thuộc về và mặc dầu tất cả những bằng chứng đều cho anh thấy rằng anh ta không nên như vậy, độc giả vẫn muốn tin vào những điệp viên, những người nghĩ về điều đó và việc chúng ta đã tiến hành cuộc chiến ở Iraq như thế nào.
John le Carré Quốc Toản dịch theo The New Yorker
|
