|
Còn Đức Phật, Ngài là hoàng tử nối ngôi của vua cha, Ngài sống trong một cung đình vàng son lộng lẫy bậc nhất thế giới, cùng người vợ đẹp tựa tiên sa và vô vàn cung nữ đẹp nghiêng nước nghiêng thành, vậy mà Ngài từ bỏ, quăng mình vào đất trời gió bụi, ngồi kiết xác dưới gốc bồ đề, liệu tâm hồn Ngài có tránh khỏi những niềm luyến tiếc?
Còn chúng ta, những người phàm, mình trần mắt thịt, chúng ta làm sao tránh khỏi những niềm luyến tiếc? Đầu thế kỷ 20, có một bài thơ tình nổi tiếng được rất nhiều người chép, rồi đọc đi đọc lại. Bài thơ đó hay bởi chính nó lột tả được niềm luyến tiếc vô bờ của tình yêu:
Tôi vẫn đi bên cạnh cuộc đời
Ái ân lạt lẽo của chồng tôi
Và từng thu chết từng thu chết
Vẫn giấu trong tim một bóng người.
Bài thơ gây bão giông đến mức có cả một đội ngũ đông đảo đi tìm xem “nàng đó là ai”, và “người tình trong mộng của nàng là ai? Một người hạnh phúc như vậy vì kiếm được một chỗ cư trú thường trực trong óc của nàng?” Và người ta phong thanh nghe được câu chuyện như thế này (đây là dư luận phỏng đoán nghe hơi, không phải là tư liệu văn sử). Nàng là người thanh tú xinh đẹp, có tâm hồn rất nhạy cảm và lãng mạn. Nàng yêu chàng thi sĩ kia bởi một lẽ, nàng yêu cái tâm hồn giầu chất thơ của anh, mà cái tâm hồn đó lại dồn dập đổ xuống trái tim nàng một tình yêu ngất ngây si dại quên cả đất trời.
Nhưng ái tình nên thơ đó cũng chỉ là cái gì trong mộng. Rút cục nàng thích cưới một ông chồng giầu sang ngay từ hồi thuộc địa đã có cả nhà lầu và một chiếc xe hơi sang trọng bậc nhất… than ôi khi chiếc ô tô đó nổ máy lượn một vùng quanh hồ Hoàn Kiếm thì bước chân lãng đãng của chàng thi sĩ kia dù có mang theo bao lá vàng xao xuyến hay những vần thơ phập phồng hồi hộp cũng không thể nào sánh kịp.
Và rồi ở cạnh một ông chồng giàu có, nàng sẽ được những gì? Tất nhiên sẽ có cả nhà lầu, quần áo đẹp khoác lên cơ thể, đồ ăn thức uống dồi dào trôi xuống dạ dày, và bước lên xe êm ái ngồi lên ghế da, không cần đi bộ… Nhưng than ôi giường chiếu càng êm thì trái tim càng đau, chẳng khác nào một hàm răng lúc nào cũng phải ăn bánh ngọt, trời ơi, ngấy, ngán lắm rồi… Ngán phát nôn… không làm sao chịu nổi. Tất cả những thứ này có chỉ là thân xác và cho thân xác. Nhưng tâm hồn cần một tình yêu thì cái ông chồng kinh doanh chỉ toàn số đếm. Mà chỉ là đếm số cộng thôi. Trời ơi, cuộc đời sao oái oăm là vậy! Đi học toán chúng ta đều biết: học phép cộng là dễ nhất, sau đến phép trừ, phép nhân khó hơn, nhưng phép chia mới là khó nhất. Vậy mà ở đời, người ta thường chỉ ao ước những người làm phép cộng, mà không mấy khi dám trở thành người mang phép chia, một phép chia chính bản thân mình cho người yêu và cho người khác.
 |
|
Các ông chồng chỉ ôm mối lo toan cộng – trừ, lỗ – lãi thuần tuý đó đâu có thể đêm đêm thắp lên những vì sao dào dạt âm hưởng tình yêu cho trái tim nàng? Và trong chiếc hộp vàng của mình nàng chỉ còn cách ao ước một bầu trời vô tận của tình yêu nằm phía ngoài cửa sổ…
Câu chuyện này là một niềm nuối tiếc rất đặc trưng. Đó là niềm nuối tiếc không phải do cuộc đời run rủi hay xô đẩy, mà chính chúng ta đã chọn một sự nuối tiếc như vậy. Có một phương ngôn rất nổi tiếng: "Thói quen làm nên tính cách, tính cách làm ra số phận". Cuộc đời của chúng ta ra sao, tình yêu thế nào, thì phần cơ bản do cách sống của chúng ta tạo nên. Thế giới mỗi ngày một giầu lên, đó là điều chắc chắn đang sờ sờ trước mắt. Nhưng cũng chắc chắn là: thói quen hám tiền, tham giàu là một cách sống thụ động đã quá cổ lỗ rồi. Nghĩa là thế giới càng ngày càng coi thường lối sống “bắt được tiền”.
Ngày nay, thật lạc hậu khi ai đó nghĩ đến hôn nhân chỉ vì tiền bất chấp không có tình yêu. Nói chính xác, lối hôn nhân hám tiền thuần tuý chỉ là kiểu của nhiều người văn hoá thấp. Trên khắp thế giới ngày nay, đa số chị em phấn đấu học hành, rồi kiếm công ăn việc làm, rồi thành công ngang ngửa với giới mày râu, để tự chủ về tài chính, tìm những người đàn ông đáng yêu để kết đôi, chứ không sống thụ động như trước nữa.
Xưa kia, người Việt cũng đã bày tỏ lối sống này, chẳng hạn:
Chẳng tham nhà ngói rung rinh
Tham vì một nỗi anh xinh miệng cười.
Hoặc: Của dề dề không bằng nghề trong tay
Hay: Chồng ta áo rách ta thương
Chồng người áo gấm xông hương mặc người.
Chúng ta vừa bàn đến niềm luyến tiếc nhất của số phận, đó là sự luyến tiếc do chính cách sống của mình làm nên. Nếu chúng ta đừng nghĩ hôn nhân là cái gì “bắt được”, mà cả hai hãy chung sức vào xây tổ ấm, thì chúng ta sẽ không “há miệng chờ sung” chờ thứ tình duyên có kèm theo những “sổ mua hàng”.
Nhưng dẫu sao thì ở đời vẫn còn muôn nghìn điều đáng tiếc, bởi vì, con người không thể toàn quyền tạo ra hạnh phúc cho mình. Có những đôi lứa không thành, họ vội vàng thua cuộc, rủ nhau ra thành cầu tự vẫn “tập thể”, thế là lý trí mất sáng suốt, người này xui người kia dại theo mình.
Người phương Tây có một phương ngôn khuyên người ta hãy biết làm quen và bằng lòng với duyên phận của mình: "Nếu không lấy được người ta muốn, thì hãy lấy người ta có thể". Đấy, đừng có nhất nhất phải “cố đấm ăn xôi” theo đuổi bằng được người ở ngoài tầm tay, không được, rồi cay cú lên tìm cách đoạt lấy hay đạp đổ cho bõ tức bằng mọi giá, kết quả gánh lấy kết cục thảm hại.
Cuộc đời, như trên chúng ta đã bàn đã nói, quyền năng như Chúa Jesus hay Phật Thích Ca còn có những điều nuối tiếc, nữa là chúng ta. Triết gia Aristote xưa kia cũng nói: “Chúng ta không thể hiểu cái gì tốt hay không tốt chỉ trừ khi đến cuối cuộc đời”. Trung Quốc có chuyện “Tái ông thất mã”, Tái ông mất ngựa lại hoá may, rồi hoá rủi, rồi lại hoá may…
Cuộc đời có những huyền nhiệm luôn che kín, chúng ta chưa rõ nó sẽ trao tặng ta những món quà nào, vì thế khi gặp phải những gì nuối tiếc đừng có vội vàng thất vọng như thể đó là vận rủi cho mình, có thể đó chính lại là hạt giống gieo lên những mùa may mắn mới.
Nguyễn Hoàng Đức
|
