|
Tất cả chắc không phải là hiện thực. Có lẽ, đó chỉ là lên gân tìm cách mỹ miều hoá nỗi thất vọng của mình. Ở đời, ai chẳng thích sự hoàn mỹ. Một cuộc đời cắt ngang, một mối tình dang dở, người ta vẫn ví như đàn đứt dây cung. Trời ơi, với người làm nghệ thuật thì đó là một tai hoạ nghề nghiệp. Đang biểu diễn trên sân khấu, cả dàn nhạc đang hân hoan hoà theo, vậy mà rụp một cái, đàn đứt dây cung, khiến tất cả đều chưng hửng. Tại sao sau khi nghệ sĩ biểu diễn xong người ta vỗ tay? Đó là vì nghệ sĩ đã hoàn thành tác phẩm, giống như ở đời người ta chúc nhau “mẹ tròn con vuông”.
Đàn đứt dây cung thì còn nối được. Nhưng tình đứt dây cung, trái tim ta bị giật khỏi trái tim trăm ngàn yêu dấu thì nối cách nào? Một đôi giầy mất một chiếc, còn chiếc kia sẽ ra sao? Ta đem chiếc giầy còn lại đến hiệu sửa giầy đòi đóng cái mới ư? Hiệu sửa giầy bảo “Ở đây chúng tôi chỉ sửa, làm sao có chiếc khuôn để đóng một cái giầy mới tương tự? Muốn đóng anh hãy tìm đến nhà máy. Đến nhà máy, họ bảo, chúng tôi sản xuất dây chuyền, không làm một cái riêng lẻ, nếu anh muốn hãy bỏ tiền mua cả chuỗi giầy… Làm sao mà mua? Giả sử mua được đi, đem cái giầy mới về để cạnh cái cũ, không ổn vì chúng cọc cạch… Một chiếc giầy mất, chiếc kia chỉ còn cách vứt vào sọt rác… Thế mà, người phương Tây còn nói: "Một đôi không phải là một cặp" tức là, đôi giầy, đôi dép còn lâu mới tương xứng với cặp uyên ương.
Mới là chiếc giầy đã vậy, một chiếc ra đi, chiếc kia đành vứt xó, thử hỏi tình nhân đã ra đi, tình nhân còn lại sẽ thành gì? Cứ lấy loài chim là thứ biết yêu nhất làm thí dụ, có 40% các cặp chim chung thuỷ, dù con đực hay con cái chết, con còn lại rúc lên những khúc chiêu hồn ai oán, rồi tự mổ mỏ vào cây cho đến chết… Chỉ là chim, nó cũng hiểu rằng: dòng điện có âm – có dương mới dùng được, chỉ có hoặc âm, hoặc dương, thì thắp sáng một ngọn đèn nhỏ cũng không xong.
Tình dang dở ư? Người Nam bộ vẫn ví một cách mộc mạc: "Thuyền không tới bến!" Trời ơi, một con thuyền đi lang bang vô định giữa sông nước mênh mông, muôn dặm biển đìu hiu chìm trong sương khói – buồn mênh mông lan đến tận chân trời, thuyền trôi về đâu? Một hành khách, hai hành khách, hay tất cả các hành khách, giả sử họ ra phi trường, nhìn thấy những chiếc máy bay có hàng chữ lớn: "Chúng tôi sẽ đưa các bạn về nhà", nhưng hành khách đó không có nhà thì biết về đâu?
Một con người vô gia cư – không gia đình – không biết đi đâu về đâu thì còn gì bất hạnh bằng! Một con thuyền không tới bến cũng vậy, cho dù nó có nhìn thấy bến cũng không cách nào tới nơi! Bạn tình không thay được!Ai sẽ thế chỗ cho bạn tình đây? Có ai đó có thể trám vào chỗ trống nhưng đó là người khác chứ không phải chính là con người ta hằng yêu dấu. Không có cháo có thể thay bằng chè cho đỡ đói ư? Nhưng có những người bị bệnh tiểu đường chẳng hạn (thí dụ cho dễ hiểu thôi), ăn bát chè vào chẳng những không đỡ đói mà nó sẽ hành hạ căn bệnh của người ta thất điên bát đảo, có thể còn nguy đến tính mạng. Đó chính là cách của những con chim chúng không thể thay thế được bạn tình.
Còn con người ? Có những người mà sự thay thế chỉ là một hiện thực nhấn chìm người ta rơi vào tâm cảm “không có chó bắt mèo ăn cứt”, có nghĩa là, càng nhìn thấy sự thay thế, người ta càng quặn lòng đau về sự thất bại của mình. Một người thổi một cây sáo bằng hợp kim quí chẳng hạn, chẳng may cây sáo của anh ta bị gãy hay bị mất, làm sao bắt anh ta đưa chiếc kèn lá lên miệng thổi đây? Không, dứt khoát anh ta sẽ không thổi chiếc kèn lá đó. Bởi vì chiếc kèn lá sẽ chỉ ra sự nghèo nàn, sự xuống cấp của tâm hồn anh. Tình yêu ở trái tim, là thức ăn cho tâm hồn, đâu có phải thức ăn cho dạ dầy, mà có thể không có canh yến thì ăn bánh đúc? Văn hào Leo Tolstoi đã nói: "Nỗi đau khổ nhất của cuộc đời là bắt một người đang đau khổ không được đau khổ nữa". Người đau khổ, giống như một hoàng hôn đang giăng chiều tà vậy, nó buồn nhưng rất đẹp, đẹp đến nao lòng, tại sao lại bắt buổi chiều không có hoàng hôn nữa?! Và thi sĩ Alffred Musset cũng viết:
Hãy đập đi nỗi đau của ta
Ngươi chạy chữa để làm gì?
Đúng vậy, nỗi đau tình yêu của ta đang có quyền thổn thức, có bản bi ca nào hay hơn thế, tại sao ta lại ngắt điện để cho các nhạc cụ không còn vang lên những tiếng tơ lòng? Chính thế mà ở đời có vô số người muốn trở thành nhà bảo tàng lưu giữ các bảo vật đau khổ của những mối tình cũ còn hơn làm nhà trồng vườn cho vườn hoa ái tình mới toe. Người ta nhủ rằng, hỡi vườn hoa kia dù ngươi tươi tắn vậy, nhưng hãy nhớ rằng, dù chỉ một chiếc bình trong kho tàng vô số của ta lọt ra ngoài chợ thì cũng dư tiền tậu được cả chục mảnh vườn đó… Đó chính là hình ảnh bông hoa khô ép trong cuốn Kinh Thánh của cha Ran-phơ trong tiểu thuyết “Tiếng chim hót trong bụi mận gai”. Bông hoa khô đó được nâng niu cùng từng dòng kinh Thánh – mang lời dạy của Chúa Trời mỗi ngày, đối với cha Ran-phơ có thể dư nguyên liệu để xây lên cả thành phố bảo tàng cho tình yêu bất diệt.
Tất nhiên, đây không phải những lời văn hoa tán tỉnh. Con chim có cách chung tình của con chim. Con người có cách chung tình của con người. Ngày mỗi ngày đang có ngàn, vạn người cả nam lẫn nữ kéo vào ép khô thể xác mình, ép khô trái tim mình trong các dòng tu, có thể nói không ngoa hơn 90% (cũng có thể là 99%) trong số họ là tìm cách tìm mái tu viện làm nơi lưu giữ kỷ vật bất diệt của tình yêu. Với họ, tình yêu đã ra đi thì không trở lại, và tình yêu không thể có chuyện đổi món như thức ăn.
Một bản nhạc phải được biểu diễn xong, đó là nhân cách tất yếu của nghệ sĩ! Con thuyền phải cập bến đó là nguyên lý tất yếu của cuộc đời! Và mọi mối tình đều khao khát được viên mãn… Nhưng oái oăm thay: tình hoàn mãn nhiều khi không chết cũng héo mòn, còn tình dang dở thì lại bất diệt. Đơn giản vì, cái gì không đạt tới sẽ là niềm khao khát mãi.
Tình dang dở là một thất bại của hiện thực nhưng lại là lý tưởng cho những tình yêu thành tựu. Cả hai môi dưỡng cho nhau. ái tình có thành đừng nên tự mãn vì ở đó nó rơi xuống hiện thực “rổ rá rau dưa” mà không yên ổn; nhưng ái tình dang dở đừng nên đau khổ, bởi chính sự không thành đó lại là những chân trời vời vợi không bao giờ vươn tới – bởi thế mà nó mới không bao giờ cũ.
Nguyễn Hoàng Đức
|
