|
 |
|
Những thần đồng toán học - Nguồn: cartoonstock.com
|
Những thần đồng toán học là nam giới có xu hướng tiếp tục đi sâu hơn vào lĩnh vực khoa học kỹ thuật và ứng dụng nhiều hơn so với nữ giới. Ngược lại, những thần đồng toán học là nữ giới lại có thiên hướng theo đuổi những nghề nghiệp liên quan đến dược phẩm, công nghệ sinh học, nhân đạo và các ngành khoa học xã hội. Cả hai giới đều đạt được các điểm số rất cao trong các bài kiểm tra toán của SAT, và những số liệu này chỉ ra rằng nữ giới không bị cản trở trong bất cứ một công việc cụ thể nào.
Những số liệu từ các khảo sát thể hiện một sự chênh lệch đáng kể về khía cạnh sau: So với nữ giới, nam giới thường thích những công việc có liên quan đến những vật liệu vô cơ. Sự khác biệt này được thể hiện rõ ràng từ rất sớm trong cuộc đời, và nó vẫn tiếp tục tồn tại một cách ổn định trong các giai đoạn nghề nghiệp khác nhau.
Benbow và Lubinski cũng phát hiện có một điều gì đó khác nữa kích thích trí tò mò của họ: Bản thân phụ nữ sinh ra đã được thiên phú về khả năng ngôn ngữ nhiều hơn đàn ông; trái lại, đàn ông thường giỏi về toán học hơn và họ thường không có năng khiếu lắm về ngôn ngữ. Những nữ sinh có năng khiếu về toán học thường có nhiều sự lựa chọn nghề nghiệp hơn so với những nam sinh cũng có năng khiếu như họ. Họ có thể trở thành những nhà khoa học, nhưng chỉ có thể thành công như khi họ làm luật sư hay giáo viên mà thôi. Những số liệu thống kê thể hiện một thực tế là những người phụ nữ có trình độ cao có thể lựa chọn những nghề nghiệp ngoài những nghề kỹ thuật và khoa học đơn giản là vì họ có thể đảm nhận những công việc đó một cách rất xuất sắc.
Những nghiên cứu này xem xét đến những góc cạnh khác nhau của thế giới công việc, tuy nhiên đều thống nhất ở một điểm là trong cái thế giới mà cả đàn ông và phụ nữ đều có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp cho mình, thì họ có xu hướng đưa ra những sự chọn lựa khác nhau.
 |
|
Nguồn: pro.corbis.com
|
Những kết luận của Susan Pinker, một nhà tâm lý học phụ trách một chuyên mục cho tờ Toronto Globe and Mail đã gây chấn động dư luận. Trong một cuốn sách mới gây tranh luận của bà có tên “Những nghịch lý về giới: Nam giới, nữ giới và khoảng cách thực sự về giới”, Pinker đã thu thập số liệu từ các tạp chí Khoa học và nhiều những nguồn khác nhau để chứng minh rằng: ở những đất nước nào mà phụ nữ có quyền tự do nhất trong việc lựa chọn nghề nghiệp, thì sự khác biệt về hai giới càng được thể hiện rõ ràng.
Mỹ, Na-uy, Thụy Sỹ, Canada, và Vương quốc Anh, là những quốc gia đem lại cho phụ nữ sự ổn định nhất về kinh tế và được pháp luật bảo vệ quyền lựa chọn nghề nghiệp. Những quốc gia này cũng chính là những nơi có sự khác biệt về giới trong công nghiệp lớn nhất. Susan Pinker cũng cho rằng, ở những quốc gia có ít cơ hội về kinh tế như Philippines, Thái Lan, và Nga, số lượng phụ nữ làm việc trong lĩnh vực vật lý chiếm khoảng từ 30 đến 35%. Trong khi đó, tỷ lệ này ở Canada, Nhật Bản và Đức chỉ có 5%.
Pinker nói: “Thật là trái ngược với những gì chúng ta mong đợi. Chúng ta đã từng nghĩ rằng nền kinh tế nào có chính sách “thân thiện” với các gia đình và giàu có hơn thì người phụ nữ càng có cách cư xử giống với đàn ông hơn, nhưng sự thật thì không phải như vậy. Tôi lại nghĩ rằng những kinh tế chỉ mang đến cơ hội, mang đến tự do hơn cho người phụ nữ mà thôi”.
Nếu khoảng cách về giới trong nhiều lĩnh vực bắt nguồn từ sở thích cá nhân của nữ giới thì có nhiều câu hỏi mới lại được đặt ra, trong đó nổi lên một số câu hỏi như: Tại sao phụ nữ lại có những sự lựa chọn như vậy? Tại sao họ lại thích những công việc khác liên quan đến khoa học xã hội chứ không phải khoa học tự nhiên? Và thực sự thì khái niệm “quyền tự do lựa chọn” có ý nghĩa như thế nào trong cái thế giới mà sự khác biệt giữa nam giới và nữ giới vẫn còn nhiều?
Ví dụ như, phụ nữ cho rằng họ không lựa chọn để tham gia vào những nghề nghiệp được trả lương cao chủ yếu là do những công việc này đòi hỏi phải làm nhiều giờ trong một ngày. Đây là ý kiến của Marianne Bertrand, nhà kinh tế học thuộc trường Đại học Chicago, người đã nghiên cứu về con đường lập nghiệp của những người tốt nghiệp thạc sỹ quản trị kinh doanh. Rút cuộc thì những người phụ nữ có thiên hướng về gia đình thường quyết định tránh xa những công việc làm họ tốn nhiều thời gian, hay ít ra là tạm thời không làm những công việc đó.
 |
|
Nguồn: pro.corbis.com
|
Marianne Bertrand nói: “Tôi nghĩ rằng, nếu những công việc này không chiếm tới 70 gìơ một tuần thì phụ nữ cũng không cần phải nghỉ nhiều đến thế”.
Benbow và Lubinski phát hiện ra rằng, những người phụ nữ thành đạt thường lựa chọn nghề nghiệp dựa trên ý tưởng là rồi sẽ đến lúc họ cần phải có thêm thời gian rảnh rỗi, vì vậy, họ thường tránh những lĩnh vực mà nếu vắng mặt thì họ sẽ bị kỷ luật rất nghiêm khắc. Trong những lĩnh vực nhanh chóng thay đổi và phát triển như kỹ thuật thì kiểu nghỉ phép có thể khiến mình tụt lùi trong sự nghiệp và phải bắt đầu lại từ đầu.
Đằng sau những câu hỏi có tính chất như vậy thì mặc dù phụ nữ vẫn thường đưa ra những quyết định khác nhau với đàn ông trong suốt cuộc đời họ, nhưng người ta vẫn chưa thể giải thích rõ ràng lý do tại sao lại như vậy.
Rosenbloom, một nhà kinh tế học đứng đằng sau nghiên cứu về công nghệ thông tin cho rằng, có những nghiên cứu nhỏ đã được thực hiện để tìm ra những sở thích hay những mối quan tâm được hình thành như thế nào. Ông nói: “Chúng ta không biết vai trò của những người cố vấn, hay kinh nghiệm và sự xã hội hóa”.
Đối với một số nhà xã hội học và những người ủng hộ nữ giới, néu chỉ tập trung vào sự tự lựa chọn thì xao nhãng những câu hỏi lớn hơn về vấn đề xã hội đã có tác động như thế nào trong việc tạo ra sự khác biệt giữa vai trò của nam giới và nữ giới.
Rosalind Chait Barnett, Trung tâm nghiên cứu phụ nữ tại Brandeis có ý kiến là, về bản chất, nam và nữ không khác nhau đến nỗi có thể bị phân chia rõ ràng như vậy trong vấn đề “lựa chọn”.
Bà nói: "Các số liệu đã chỉ ra khá rõ ràng. Trong bất cứ lĩnh vực nào bạn đề cập đến thì đều có một sự khác nhau nhất định đối với mỗi giới, mà điều quan trọng là bạn phải vượt qua những định kiến cho rằng: đàn ông thì như thế này, còn phụ nữ thì phải thế kia”.
Tất cả các nhà nghiên cứu đều đồng ý rằng, việc phân loại trên cơ sở những yếu tố khác nhau là một việc vô cùng khó khăn và đầy thách thức, và vấn đề này cũng phức tạp như việc các cá nhân lựa chọn nghề nghiệp cho riêng mình vậy. Những phát hiện về sự tự lựa chọn không chỉ mở ra những đòi hỏi mới. Tuy nhiên, chúng còn gợi mở ra rằng nếu cái mặt trận gian khổ đấu tranh vì quyền bình đẳng giữa các giới đã khiến nước Mỹ trở thành nơi phụ nữ có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp của mình, thì kết quả cuối cùng sẽ rất đáng ngạc nhiên – một lực lượng lao động với những cơ hội phát triển ngang nhau cũng sẽ không cho ra kết quả ngang bằng nhau giữa hai giới như nhiều người vẫn tưởng.
Elaine McArdle
Thu Linh dịch từ tạp chí Boston Global
|
