|
Cùng lúc đó, toàn bộ hệ thống quỹ phòng hộ (hedge fund) vốn tối kỵ với các biện pháp quản lý giám sát đang lâm nguy. Chính trong thời kỳ các chính phủ trên toàn thế giới đang đổ vốn vào các tổ chức tài chính này, quỹ phòng hộ lại đang do dự lạc điệu bên ngoài cỗ xe đang được ghìm cương bởi hệ thống quản lý giám sát.
Ngày 16 tháng 10, Bộ trưởng tài chính Mỹ Henry Paulson thông báo, mục tiêu chủ yếu trong kế hoạch rót vốn của Bộ Tài chính Mỹ vào các công ty tài chính là các công ty tài chính chịu sự giám sát như ngân hàng và các quỹ hỗ tương, mang ngầm ý rằng các công ty không chịu sự giám sát như quỹ phòng hộ sẽ khó lòng được chính phủ trợ giúp.
Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu lần này, những quỹ phòng hộ với sở trường “kiếm lời chênh lệch cơ hội” và “kiếm lời chênh lệch sự kiện” không thoát khỏi vòng lao đao. Theo số liệu mới nhất của công ty nghiên cứu quỹ phòng hộ HFR, trong tháng 9, các quỹ phòng hộ đã phải hứng chịu mức tổn thất khổng lồ với mức thu hẹp vốn trung bình là 4,68%, đây là mức sụt giảm lớn nhất theo tháng kể từ khi các quỹ này ra đời. Còn tính từ đầu năm tới nay, tổn thất luỹ kế trung bình của các quỹ phòng hộ đã lên tới 9,41%.
Mặc dù mức thua lỗ này vẫn còn thấp nếu so sánh với mức sụt giảm trung bình của thị trường chứng khoán toàn cầu nhưng nó cũng đủ để làm kinh sợ những nhà đầu tư.
Theo tính toán của các chuyên gia trong ngành, chịu tác động nhiều mặt của thị trường, số lượng các quỹ phòng hộ sẽ giảm tới một nửa chỉ trong một tương lai không xa.
Vào tháng 9, chỉ số quỹ phòng hộ Barclays đã sụt giảm 7,81%, đây là mức giảm tồi tệ nhất của quỹ phòng hộ này kể từ tháng 8/1998. Trong trí nhớ của Chủ tịch quỹ phòng hộ Barclays Waxman, dường như lịch sử đang lặp lại. “Mười năm trước, các khoản nợ đáo hạn của Nga đổ vỡ trên quy mô lớn khiến một trong những quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới lúc bấy giờ, công ty quản lý vốn dài hạn, bị phá sản. Quỹ phòng hộ trên toàn cầu cũng buộc phải thanh toán với những nhà môi giới chủ yếu, các thị trường mới nổi hỗn loạn, thị trường tín dụng suy thoái trầm trọng”.
Nhưng cần phải chỉ ra rằng, chí ít thì lúc bấy giờ nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ vẫn đang có hệ thống tài chính vận hành trơn tru và nhờ vậy, các quỹ phòng hộ tìm được cảng tránh bão an toàn. Còn ngày nay, thị trường tài chính Mỹ đã trở thành “mắt xích yếu nhất” trong mắt các nhà phân tích, các quỹ phòng hộ của Mỹ cũng đang đương đầu với sóng gió cấp tập.
Lợi nhuận của các quỹ phòng hộ ở châu Âu và Nhật bản cũng suy giảm trong quý 3, tổn thất của chúng lần lượt là 23,5% và 20,5%.
Ngay cả các thị trường mới nổi, là đầu tàu công nghiệp của thế giới kể từ 2006 cũng không tránh khỏi trở thành vật hiến tế cho kinh tế thế giới suy giảm. Số liệu thống kê cho thấy, tổn thất của quỹ chứng khoán tại các thị trường mới nổi đã đạt tới 27,2% vào quý này và tổn thất cho cả năm tính tới thời điểm này đã là 35,6%.
Một nước Nga được mệnh danh là một trong những “quốc gia vàng ròng”, tình hình hiện cũng đang hết sức nguy cấp. Giá dầu tụt dốc không phanh khiến kỳ vọng lợi nhuận của các công ty giảm sút nghiêm trọng, nhà đương cục Nga buộc phải tạm ngưng giao dịch trên thị trường chứng khoán trong một ngày rưỡi, từ chiều ngày 17 đến hết ngày 18 tháng 9 và đổ thêm 40 tỷ USD vào thị trường chứng khoán. Ngày 7 tháng 10, sau một ngày Thứ hai đen tối, thị trường chứng khoán Nga tiếp tục tạm ngưng giao dịch vào buổi chiều.
Những quỹ phòng hộ coi Nga và Trung Quốc là thị trường đầu tư chủ yếu khó tránh khỏi những khoản thua lỗ bởi các nhà đầu tư đã mất lòng tin vào thị trường, cả ngắn hạn lẫn dài hạn và vì thế, họ bán tháo toàn bộ. Chỉ số tham khảo chủ yếu của quỹ phòng hộ ở Nga RTS đã giảm tới 48,1% sau 9 tháng.
Theo giới thiệu của giám đốc Quỹ cổ phiểu Katyusha Nga, thị trường Nga có rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài trong đó chủ yếu là người châu Âu. Kể từ đầu năm 2008 này, những nhà đầu tư này liên tục bán tháo cổ phiếu Nga, nhưng gần đây, xu thế này càng thêm dồn dập. Nguyên nhân chủ yếu là bởi họ buộc phải thanh toán và chuộc lại những khoản thế chấp đáo hạn.
Trên website chính thức của Heritage Fund Management quản lý tới 788 quỹ của Trung Quốc cũng cho thấy, tính đến tháng 8 năm nay, kết quả kinh doanh của quỹ này giảm sút tới 78,16%, trong khi mức sụt giảm của chỉ số chứng khoán Thượng Hải trong cùng kỳ là 58,53%.
Mặt khác, các biện pháp nghiêm cấm bán khống trên phạm vi toàn cầu cũng thay đổi quy tắc cuộc chơi của những quỹ phòng hộ, tấm khiên che chắn của khái niệm “phòng hộ” bị tước mất khiến các quỹ này trước xu thế thị trường tụt dốc đành khoanh tay đứng nhìn.
Đối mặt với chuộc lại vào quý 4
Tình hình thị trường cho thấy, khủng hoảng tài chính Mỹ sẽ còn trầm trọng và thị trường chứng khoán toàn cầu sẽ tụt dốc mạnh, thị trường tín dụng thắt chặt, lòng tin của nhà đầu tư sụt giảm sẽ khiến lượng chuộc lại vào quý 4 của các quỹ phòng hộ tăng mạnh. Đó là bởi rất nhiều công ty quỹ phòng hộ cho phép nhà đầu tư rút vốn về vào ngày 31 tháng 12 hàng năm, một số công ty yêu cầu nhà đầu tư phải nộp đơn chuộc lại trước 90 ngày, điều này có nghĩa rằng một số công ty vào đầu tháng 10 này sẽ phải đối mặt với xu thế chuộc lại do không đủ lòng tin với thị trường.
Theo người sáng lập của công ty quản lý vốn SYW New York Chris Wang, “trong tình hình thị trường xấu như vậy, đây là vấn đề nan giải lâu dài không thể tránh khỏi”.
Do các quỹ thiếu nguồn vốn mới chảy vào, lại thêm phải chi trả các khoản chuộc lại, họ chỉ còn cách bán tháo những gói tài sản có trong tay để đổi ra tiền mặt, hành vi bán tháo của các quỹ khiến giá tài sản vốn xuống giá nhanh hơn, từ đó khiến tổn thất của quỹ giảm sút thêm trầm trọng. Vòng tuần hoàn này đẩy quỹ phòng hộ và nhà đầu tư lớn vào tình cảnh dẫm đạp giày xéo lên nhau.
Biểu hiện của nó tại các thị trường mới nổi là việc số lượng các quỹ phòng hộ của châu Á sụp đổ trong năm nay đã tăng nhanh tới gần 20%, số liệu của Tổ chức nghiên cứu quỹ phòng hộ Eureka-hedge cho thấy, tính đến đến tháng 8 năm nay, số lượng các quỹ phòng hộ đã phải đóng cửa là 70 quỹ trong khi đó, cùng thời kỳ này năm ngoái, số lượng này chỉ là 59.
Theo dự báo, khủng hoảng tài chính toàn cầu sẽ dẫn tới sự suy sụp trên quy mô lớn của các quỹ phòng hộ, không chỉ sụt giảm về số lượng, bộ mặt của các quỹ này sẽ có những thay đổi vô cùng to lớn. Các quỹ phòng hộ tăng chóng mặt từ vài trăm quỹ vào thập kỷ 90 lên tới khoảng 10 ngàn quỹ hiện nay, và với xu thế của thị trường, số lượng các quỹ này sẽ bị cắt giảm từ 7.000 xuống 5.000 quỹ. Sự thay đổi của quỹ phòng hộ sẽ còn mãnh liệt hơn của các ngân hàng đầu tư bởi tuổi thọ của chúng ngắn hơn nhiều.
(Còn tiếp)
Tường Châu – theo Sina.
|
