|
 |
|
Tuy vẫn đang là khu vực đang phát triển nhanh nhất của thế giới nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế của châu Á thấp hơn so với các dự báo kinh tế trước đó. - Nguồn ảnh: NY Times.
| Châu Á vẫn là khu vực đang phát triển nhanh nhất của thế giới, và có nhu cầu rất lớn về hàng hóa, xe hơi và các loại hàng hóa tiêu dùng khác. Và châu Á vươn tay tới giúp đỡ duy trì và nâng cao tốc độ tăng trưởng ở những nơi khác, đặc biệt là các thị trường đang nổi ở Mỹ Latinh và châu Phi cũng như những vùng sản xuất chế biến của nước Mỹ.
Các con số dự báo kinh tế giảm dần
Tuy vậy, trong khi phần lớn châu Á còn xa tâm điểm của khu vực suy thoái thì những rắc rối kinh tế của khu vực này có vẻ như vẫn đang tăng lên, một phần vì tình trạng suy thoái toàn cầu khi cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ leo thang. Nói chung, châu Á đang phải hứng chịu tác động tiêu cực bởi vì xuất khẩu đang suy yếu dần và nhu cầu tiêu dùng giảm sút. Điều này tới lượt nó lại tạo áp lực lên lợi nhuận kinh doanh và làm các nhà đầu tư lo ngại hơn.
Với những diễn tiến đáng lo ngại này, các nhà kinh tế đang hạ thấp các con số dự báo năm nay và trong thời gian sắp tới.
Ở Trung Quốc, hiện tại, các nhà kinh tế hy vọng tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2009 vào khoảng 9% hoặc hơn một chút. Con số này khá là ấn tượng khi so sánh với mức của châu Âu và Mỹ, nhưng tồi tệ hơn so với mong đợi chỉ hai tháng trước đây và thấp hơn gần 3% so với năm 2007. Theo các nhà phân tích, tốc độ tăng trưởng ở Trung Quốc có lẽ cũng không đủ để giữ nhu cầu về hàng hóa ở mức như hiện nay, giảm hỗ trợ đối với các nhà xuất khẩu hàng hóa từ Cộng hòa Congo, Brazil hay Australia.
Hãng General Motors (Mỹ) mới đây đã vẽ ra viễn cảnh không mấy tươi sáng về tình hình doanh số bán tại Trung Quốc. Thép ở Trung Quốc cũng đang trượt giá. Giá quặng sắt - nguồn tiết kiệm xuất khẩu lớn của Australia và nhiều quốc gia khác cũng đã giảm sau khi tăng mạnh mẽ hồi năm ngoái.
Lấy ví dụ về một sự sụt giảm trong tiêu thụ thép Trung Quốc, một nhà phân tích tại Numis Securities ở London cho hay: "Sự bi quan về hàng hóa sẽ trở nên phổ biến hơn, lan đến cả những nguyên liệu thô khác nữa".
Nhiều nhà kinh tế đã tin rằng Nhật Bản đang trên bờ vực suy thoái, trong khi ở Hàn Quốc, các nhà hoạch định chính sách đang rất vất vả kiềm chế sự sụt giảm đồng won. Người đứng đầu ngân hàng trung ương của xứ sở kim chi nói rằng Hàn Quốc sẽ phải đối mặt với "một thời kỳ khó khăn" trong những tháng sắp tới. Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc năm nay sẽ vào khoảng hơn 4%, thấp hơn mức dự đoán trước đây.
Ở Thái Lan, rắc rối chính trị đã làm suy yếu chi tiêu tiêu dùng và gây tâm lý lo ngại cho các nhà đầu tư. Ngành du lịch, vốn chiếm khoảng 6,5% GDP của quốc gia này đã giảm mạnh mẽ.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ cũng đang chậm lại một cách đáng chú ý khi ngân hàng trung ương nước này thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát trước cuộc bầu cử quốc gia sẽ diễn ra trong vài tháng tới. Trước những bản báo cáo truyền thông rằng ngành hàng không Ấn Độ có thể thua lỗ khoảng 2 tỷ USD năm nay, một vài hãng hàng không đã xem xét đến việc trì hoãn mua thêm máy bay mới.
 |
|
Hàn Quốc đang phải đối mặt với việc đồng won sụt giảm. Các chuyên gia kinh tế dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế của xứ sở kim chi năm nay sẽ vào khoảng hơn 4%. - Nguồn ảnh: Internet.
|
Bầu không khí ảm đạm bao trùm khắp trên các sàn giao dịch chứng khoán của châu Á. Các chỉ số chứng khoán ở Hong Kong, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Indonesia và Thái Lan đều giảm hơn 5%. Những lo ngại về khu vực tài chính bất ổn ở Mỹ và châu Âu kết hợp với những lo ngại về suy thoái toàn cầu đã làm nhiều đồng tiền mất giá.
Tình hình xuất khẩu cũng khá u ám. Mới đây, các quan chức Singapore đã công bố xuất khẩu của nước này giảm gần 14% trong tháng Tám vừa qua so với cùng kỳ năm ngoái. Tháng Bảy vừa qua con số giảm này là 5,8%.
Một báo cáo mới đây của Moody"s còn chỉ ra rằng nếu cuộc khủng hoảng tín dụng hiện nay còn kéo dài thì các hãng phi tài chính ở Châu Á – Thái Bình Dương sẽ có khả năng gặp nhiều rủi ro hơn, do nhu cầu trả nợ tăng lên trong năm 2009. Ngoài ra, kết quả hoạt động kinh doanh, và do đó là hồ sơ tài chính của các doanh nghiệp trong khu vực sẽ sụt giảm do sự yếu kém ở các thị trường công nghiệp dành cho xuất khẩu và chi tiêu tiêu dùng nội địa chậm lại. Các hãng công nghệ và bất động sản ở châu Á đã là những thực thể phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất với việc chỉ số xếp hạng tín nhiệm giảm sút và viễn cảnh u ám trong quý III năm nay. Một nhà phân tích trái phiếu ở Singapore cho biết nhiều doanh nghiệp ở Trung Quốc và Indonesia đã bị giảm chỉ số xếp hạng tín nhiệm bởi các hãng xếp hạng tín nhiệm danh tiếng trên thế giới như Moody"s, Standard & Poor"s và Fitch.
"Người hùng" kinh tế liệu có trở về?
Trong những chu kỳ kinh doanh trước đây, số phận của châu Á không ảnh hưởng gì lắm tới phần còn lại của thế giới. Nhưng trong thập niên vừa qua, châu Á đã nổi lên như là một trung tâm về nhu cầu mới đối với rất nhiều sản phẩm từ khắp mọi nơi.
Tuy nhiên, không phải ai cũng bi quan. Không giống như những năm 1990, khi các quốc gia châu Á thâm hụt thương mại lớn dẫn tới cuộc khủng hoảng tài chính lan rộng khắp khu vực, châu Á ngày nay đang ngập tràn dự trữ ngoại hối ước đạt 3,9 nghìn tỷ USD. Điều đó mở rộng đường giúp chính phủ các nước trong khu vực có cơ hội thoát khỏi rắc rối.
 |
|
Do tình trạng suy thoái toàn cầu khi cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ leo thang nên dù còn xa tâm điểm của khu vực suy thoái, những rắc rối kinh tế của châu Á có vẻ như vẫn đang tăng lên. - Nguồn ảnh: The Economist.
|
Các quan chức đã đưa ra các gói giải pháp kích thích kinh tế tại Đài Loan, Thái Lan và nhiều nơi khác nữa. Hong Kong đã giảm hàng tỷ đôla tiền thuế để thúc đẩy chi tiêu.
Bên cạnh đó, rất nhiều công ty vẫn trụ vững và phát triển rất tốt. Chẳng hạn như Tập đoàn Noble, một chuỗi cung cấp hàng hóa có trụ sở tại Hong Kong. Tập đoàn này đang có kế hoạch xây dựng một "sân ga" xuất khẩu đường và ngũ cốc tại Brazil sau khi thông báo lãi ròng sáu tháng đầu năm 2008 của hãng đã gần gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy vậy, các chuyên gia kinh tế cũng nhấn mạnh rằng các con số tăng trưởng của châu Á có một vẻ ngoài dễ làm người ta lầm lẫn. Ở các nền kinh tế phát triển của thế giới như Mỹ và châu Âu, tốc độ tăng trưởng kinh tế cần giảm xuống 0% hoặc một số thực âm trước khi người ta nói tới suy thoái. Tuy nhiên, ở châu Á, một vài nhà kinh tế tin rằng bất cứ một tỷ lệ tăng trưởng nào dưới 5% hoặc 6% được coi là suy thoái. Một lý do biện hộ cho điều này là tốc độ tăng dân số ở châu Á nhanh hơn ở các quốc gia phát triển khác, vì vậy các nền kinh tế trong khu vực cần tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn nhiều để tạo ra việc làm.
Thêm vào sự nhầm lẫn đó là: rất hiếm khi việc hiểu chính xác về nhu cầu hàng hóa của châu Á lại khó như trong thời điểm hiện tại. Trung Quốc, cho đến nay là nguồn đơn đặt hàng cho các loại nguyên vật liệu thô lớn nhất, đã đóng cửa nhiều nhà máy trong đợt diễn ra Olympics, dẫn tới những số liệu mới nhất giảm đi. Và các nhà phân tích nói rằng sẽ mất hàng tháng trước khi xu hướng dài hạn trở nên rõ ràng hơn.
Chẳng mấy người mong đợi sự "trở về" của những con số tăng trưởng lớn trong một hay hai năm về trước. Các chuyên gia phân tích của Citigroup mới đây đã tuyên bố rằng họ đang trì hoãn kỳ vọng về một cuộc bùng nổ mới về giá nhôm và đồng cho tới cuối năm 2009 bởi suy thoái kinh tế lan rộng và giảm kích thích từ phía Trung Quốc.
Một mối lo ngại lớn mới là sự đình trệ trên thị trường bất động sản Trung Quốc có thể làm suy yếu mạnh mẽ nhu cầu đồng và các loại vật liệu xây dựng khác của nước này. Số liệu của chính phủ đã chỉ ra sự sụt giảm trong giá nhà đất ở Trung Quốc vào tháng Tám vừa qua. Một chiến lược gia của Morgan Stanley mới đây đã cảnh báo về sự giảm tốc trong ngành bất động sản nước này.
Trước biến động tài chính, các quan chức tiền tệ trong khu vực đã có rất nhiều nỗ lực nhằm bình ổn thị trường. Tuy nhiên, cho đến nay thì thành công chưa phải là rõ rệt. Các ngân hàng trung ương của Nhật Bản và Australia mới đây đã bơm 20,9 tỷ USD và 856 tỷ USD vào hệ thống tài chính của mình nhằm kiềm chế chi phí vay nợ. Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) cảnh báo các ngân hàng lớn trên thế giới có thể cần tới 675 tỷ USD tiền mặt trong vài năm tới để phục hồi sau cuộc khủng hoảng tín dụng.
Mới đây, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã sửa lại bản ước tính về tốc độ tăng trưởng kinh tế khu vực châu Á trong năm 2009 xuống còn 7,2%, từ một dự báo trước đó là 7,8% và tốc độ tăng trưởng kinh tế 9% vào năm 2007.
Duncan Wooldridge, Kinh tế gia trưởng Khu vực Châu Á của Ngân hàng UBS, chi nhánh Hong Kong nhận định: "Vấn đề của châu Á không phải là khu vực này chuẩn bị có một cuộc khủng hoảng mà là nó đang tiến đến một sự đình trệ xấu hơn nhiều so với suy nghĩ trước đó của mọi người. Và bởi vì sự đình trệ này, châu Á sẽ không giúp đỡ vực lại những yếu điểm ở những khu vực khác của thế giới được".
David Cohen, một chuyên gia kinh tế tại Action Economics, một hãng dự báo kinh tế của Singapore cho biết: "Rõ ràng, số liệu kinh tế của châu Á đã giảm xuống phần nào kể từ đầu năm nay. Để không bị cuốn xuống vực thẳm bạn cần phải nỗ lực rất nhiều".
Mai Phương (Vietimes) tổng hợp từ Wall Street Journal, Business Week
|
