Đây là ống xương của một con thú lớn, dài 104 cm, chu vi đoạn giữa 38cm, phần đầu xương còn khớp rộng 22,5 cm; phần đầu xương mất khớp rộng 30cm, cân nặng 13,5kg (cân ngày 16/4/2009).
Xương khô, cứng, đang trong quá trình hoá thạch. Theo nhận định nghiên cứu bước đầu thì đây là một ống xương chân voi, thuộc họ Elephas maximus. Đây là phần xương trên của chi sau(xương đùi bên phải). Với kích cỡ của ống xương và phần khớp còn lại trên xương cho thấy đây là một con voi đã trưởng thành và khá lớn, chiều cao từ đỉnh đầu đến chân khoảng 3m.
Ống xương được phát hiện tại đoạn suối Cái cách nhà cháu Lai chừng 700m, cách UBND xã phú Lương khoảng 2km. Đây là con suối khá rộng, bắt nguồn từ các xã vùng cao huyện Tân Lạc(Hoà Bình) đổ vào huyện Lạc Sơn và đây chính là đầu nguồn sông Bưởi. Vào mùa lũ, nước có thể lên cao tới 5-7m, vào mùa cạn nước khoảng chừng 50cm – 1m. Cũng có thể khúc xương này bị lũ cuốn từ thượng nguồn về và mắc tại đây. Đây mới chỉ là một ống xương chân của voi. Chắc chắn còn có những chi tiết xương khác của con voi này hiện đang nằm, hoặc trôi ở đâu đó trên dòng suối Cái hay dòng sông Bưởi ở Hoà Bình.
Đây không phải là lần đầu tiên tỉnh Hoà Bình phát hiện được di cốt voi. Trước đó trong một số di tích khảo cổ đã phát hiện được răng voi. Năm 2008, tại khu vực huyện Kỳ Sơn cũng đã phát hiện được 1 chiếc răng voi. Nhưng đây là lần đầu tiên phát hiện ra ống xương chân voi tại Hoà Bình. Hiện ống xương này đã được đưa về Bảo tàng tỉnh Hoà Bình để bảo quản và nghiên cứu. Niên đại của ống xương này hiện đang chờ cơ quan chuyên ngành thẩm định.
Voi sống ở rừng thưa, thứ sinh, pha tre nứa, xen nhiều trảng cỏ trong thung lũng, hay vùng đồi núi thấp. Thường sống theo đàn từ 5-20 con.
ở Việt Nam các nhà khoa học cho rằng Voi chỉ được phân bố ở các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Đà Nẵng, Gia Lai, Tây Ninh, Đắk Lắk.
Việc tỉnh Hoà Bình phát hiện ra xương voi sẽ là một dữ liệu mới cho các nhà khoa học nghiên cứu xem xét lại phạm vi phân bố của loài voi ở Việt Nam và điều kiện tự nhiên, môi trường cổ ở Hoà Bình đối với sự phát triển và sinh sống của loài voi.
Nguyễn Thị Thi